Het was lang geleden maar de partij vroeg me nog eens het standpunt van CD&V te verdedigen op een televisiedebat. Niet toevallig vandaag op RTBF in Mise au Point. Het eerste kwartier ging over wie het best geschikt was om de huidige crisis op te lossen: Verhofstadt of Leterme. Daarna nog een kwartiertje Leterme diaboliseren over zijn “Mille Collines” uitspraak.
Na een half uur werd het pas informatief interessant toen de Franstalige partijen een heropstart van Verhofstadt als een tijdelijke overgangsregering duidelijk zagen zitten maar de aanwezige Vlaamse politici (Vanhengel en EVR) niet. Wel zagen alle aanwezigen in dat enkel een Regering die in haar schoot een tweederde meerderheid kan garanderen perspectief biedt op een omvangrijke staatshervorming .Zelfs CDH (vertegenwoordigd door Langendries) wil nu praten over “une grande réforme”.Ze erkenden zelfs dat dit het belangrijkste resultaat was van 180 dagen formatie Leterme. Waarvan acte .Of de nieuwe Regering de vorm moet aannemen van een tripartite of een octopartite en wat men precies verstaat onder een”grote” staatshervorming en wanneer hierover moet worden onderhandeld bleef het debat in het ongewisse. Nochtans blijft dit de kern van de impasse.
De RTBF-debatleider vond het achteraf “un bon debat” omdat we beleefd met elkaar waren omgegaan en dankte de aanwezige Vlamingen zelfs voor hun “moed” om deel te nemen aan de uitzending.
Woensdag viert RTBF feest . Op 12 december 2006 zond de Franstalige publieke omroep “Bye,Bye Belgium” uit. Verkrijgbaar op een speciale DVD. Le Soir publiceert hierover een supplement van 12 pagina’s: la réalité a-t-elle dépasssé la fiction ?
In de Bijbel staat te lezen : ge zult oogsten wat ge zelf hebt gezaaid .De Franstalige media zijn fier dat de kijkcijfers en de krantenoplages sinds 6 maanden fors zijn gestegen maar zij zijn zich niet bewust hoe ze de publieke opinie aan het intoxiceren zijn tegen de Vlamingen.
Ik kreeg op het RTBF-debat enkele reacties van Vlamingen die vinden dat debatteren geen zin meer heeft.”Blijf daar weg. Ge hebt daar niets meer te zoeken.”
De scheiding der geesten gaat verder. Personen en partijen worden meegezogen in een tragi-comedie zonder perspectief. In televisiedebatten valt er dezer dagen weinig eer te halen.

In Terzake zei ik gisterenavond:“Oranje-blauw is dood. De formatie Leterme is mislukt omdat het onmogelijk bleek om een grote staatshervorming te onderhandelen met een Regeringscoalitie die niet kan rekenen op een tweederde meerderheid in het Parlement.”
Vandaag pleit ik in De Standaard-Het Nieuwsblad en in Le Soir voor een Regeringsformule die wel kan rekenen op een tweederde meerderheid. Alleen een TRIPARTITE kan garanties bieden voor een “grote” staatshervorming zoniet blijft men afhankelijk van de medewerking van de oppositie in het Parlement. De tripartitite is evenwel geen toverstokje.Vlamingen en Franstaligen moeten het in de regeringsonderhandelingen wel eens worden over een New Deal en die gesprekken beloven opnieuw dynamiet want over de grond van de hervorming blijven Noord en Zuid diametraal tegenover elkaar staan.

Interview in DS-Nieuwsblad met Eric Van Rompuy

‘Oranje-blauw is dood. Het bord is afgeveegd. De weg naar een tripartite ligt open.’

Eric Van Rompuy voelt zich gesterkt in zijn overtuiging. Ooit pleitte hij voor een big bang in termen van staatshervorming. Tegenwoordig is dat in Wallonië niet langer een taboe.
Eric Van Rompuy:‘Le Soir schreef ‘un big bang institutionnel s’impose’. In De Standaard las ik het pleidooi “voor een nieuw grootschalig akkoord over de nieuwe evenwichten in dit land. Deze moeten worden uitgetekend door een nationale Conventie”. Mijn broer Herman kwam als verkenner al tot deze conclusie. Hij kreeg daarvoor veel kritiek. Big Bang en Conventie: twee begrippen die mekaar nu blijkbaar vinden. Zelfs informateur Guy Verhofstadt spreekt van de noodzaak van een ‘grote’ staatshervorming en van de Conventie-idee van Herman. Ooit viel hij in een toespraak voor de Gestelde Lichamen uit tegen de “omfloerste” separatisten. Times are changing.
‘Lang leve Yves Leterme.EVR: ‘Inderdaad. Dat is te danken aan zijn formatieopdracht. Die mag dan wel mislukt zijn, het feit dat iedereen doordrongen lijkt van de noodzaak van een staatshervorming is een overwinning.’ Wat moet er nu gebeuren? ‘CD&V wil garanties voor een nieuwe staatshervorming. Dat betekent dat de tweederde meerderheid in de schoot van een nieuwe regering moet worden gevonden. De andere optie, waarbij zo’n tweederde meerderheid wordt gegarandeerd via een conventie, heeft niet gewerkt. Meteen ligt de weg naar een klassieke tripartite open. Die regering moet in haar regeerakkoord sluitende afspraken hebben voor een nieuwe staatshervorming.’
Het officiële partijstandpunt benadrukt de voorkeur voor oranje-blauw?EVR: ‘Oranje-blauw is dood. Daarvan zijn grote lagen van de partij ook overtuigd. Voor een garantie op een staatshervorming mogen we niet afhankelijk zijn van een Conventie. Dat hebben de gebeurtenissen van vorige week ons duidelijk gemaakt. Als er in het regeerakkoord duidelijke afspraken worden gemaakt, dan is die Conventie ook overbodig geworden.’
Wat is er vorige week misgelopen?EVR: ‘Het spelletje zwartepiet doorspelen heeft elke vertrouwensbasis definitief ondermijnd. Op wat heeft men vorige week ja of neen gezegd? Wie pleegde woordbreuk op welk voorstel? Hoe kan dit formatieberaad terug geloofwaardig opstarten? De (mogelijke) compromissen van Yves Leterme en Herman Van Rompuy werden als onvoldoende beschouwd.’
‘Het bord is nu volledig afgeveegd. We hebben duidelijke eisen. Het wordt kijken hoe de Franstaligen reageren. De onderhandelingen zullen buitengewoon moeilijk verlopen.’
Wat wordt de rol van Yves Leterme?EVR: ‘Dat weet ik niet. Maar Leterme moet onze leider zijn in een regering. Dat geldt evengoed voor een tripartite.’ (bbr)

Eric VR in Le SOIR:“Leterme a tout tenté depuis six mois pour réussir l’oranje bleue. Elle est morte aujourd’hui. Il faut en tirer les leçons: la seule manière de réformer l’Etat qui a besoin d’un BIG BANG institutionel, c’est via une majorité des deux tiers et donc une TRIPARTITE. Que Verhofstadt ait été choisi par le Roi pour permettre la transition entre l’oranje bleue et cette tripartite n’a rien d’illogique. Et cette tripartite pourrait parfaitement etre menée par Leterme.”

WOORD VAN HERMAN VAN ROMPUY BIJ DE
VIERING VAN ‘25-JAAR PARLEMENTAIR’
VAN ERIC

23 november 2007

1. “Same name, different game”

a. We delen dezelfde naam omdat we hetzelfde bloed hebben. Het broer-zijn verklaart alles. Mochten we dat niet zijn, dan zouden alle verschillen kunnen leiden tot conflicten. Maar niet als men uit hetzelfde nest komt.
Met Eric deelde ik dertig jaar lang – zo lang als mijn huwelijk – hetzelfde bed of haast dezelfde kamer (onze kamer was in twee gedeeld, maar ik moest door de zijne om buiten te gaan !).

We waren ook samen in de politiek. Sedert 1978 zetelen we in het partijbureau, eerst van de CVP en dan van de CD&V. We zaten allebei tussen 1995 en 1999 in een regering, wat uniek is in onze politieke geschiedenis.

“Samen” is dus een sleutelwoord.

b. We delen ook verschillen.
Eric is ongeveer alles geweest in de politiek : gemeenteraadslid (sedert 1982), schepen 1982-1988 en sedert 2006), Europees parlementslid (1981-1984), volksvertegenwoordiger (1985-1995), Vlaams parlementslid (sedert 1995), fractieleider (1991-1995 en 1999-2004) en bovenal de beroemde en beruchte voorzitter van de CVP-Jongeren (1977-1983), een rebel, een ‘James Dean’ van de politiek, een ‘tombeur’ van twee regeringen-Martens. Voor zijn medestanders de mooiste tijd in de politiek.

Zelf heb ik het veel makkelijker gehad in mijn loopbaan.

Eric heeft meer dan ‘lef’. Hij is ‘onverschrokken’. Hij is niet bang om te zeggen wat hij denkt tegen om het even wie.In die hypercompetitieve en tragische wereld van de politiek.

Hij heeft niet de gave van het geduld in tegenstelling tot zijn broer die jarenlang kan wachten op zijn prooi of zijn doel.

Hij is gewoon ‘goed’ in de morele betekenis. Onze grootmoeder zei steeds dat hij een groot hart (een ‘hetteke’) had. Zijn broer heeft dat minder, maar hoe ouder hij wordt, hoe ‘beter’ !

2. Na en naast de politiek

“De politiek is in alles, maar is niet alles”. Laat dat een leidmotief zijn voor de komende jaren, ook al blijf je actief in het parlement en in de gemeente. Men kan gedreven zijn zonder gehecht te zijn.

“There is more in heaven and earth than are dreamt of in your philosophy” (Hamlet, Shakespeare).
Ook al hecht je dus ook belang aan het niet-politieke, dan moet je nog verder gaan dan alleen het intellectuele. Als je ouder wordt, denk dan aan de gewone dingen van het leven, in je gezin en elders.
“Count your blessings” of zoals maarschalk von Moltke het ooit zei : “Voir grandir un arbre et jouer avec les enfants”. Het is te vroeg voor dit alles, maar bereid u voor op wat na en naast de politiek komt.

3. Eric is vooral en bovenal een man van trouw van loyaliteit in de vriendschap, wie je ook bent of wordt. Trouw vraagt soms een inspanning, maar bij hem is het een natuurlijke gave.

Blijf trouw aan uw onverschrokkenheid : “Be free and fare thou well” (andermaal Shakespeare uit ‘De Storm’) gaf ik u ooit als raad mee.
Overbodig, want je bent het uit uzelf.

Herman Van Rompuy

Tijdens de verkiezingen van 2004 gebruikte ik in een interview in De Morgen het woord Big Bang .Het leverde me de banbliksems van de toenmalige partijleiding op.
Vandaag schrijft Béatrice Delvaux in haar editoriaal in Le Soir:”Un big bang institutionnel s’impose”.Zelfs franstalig België schrikt niet meer terug voor deze gedachte!
In DS lees ik ook een pleidooi “voor een nieuw grootschalig akkoord over de nieuwe evenwichten in dit land. Deze moeten worden uitgetekend door een nationale Conventie “. Mijn broer Herman kwam als Verkenner reeds tot deze conclusie . Hij kreeg hiervoor ook veel kritiek. Big Bang en Conventie: twee begrippen die mekaar nu blijkbaar vinden. Zelfs Verhofstadt spreekt van de noodzaak van een “grote” staatshervorming en van de Conventie-idee van Herman. Ooit viel hij in een toespaak voor de Gestelde Lichamen uit tegen de “omfloerste” separatisten. Times are changing.

Gevraagd naar een reactie zei ik bij het binnenkomen van het CD&V-partijbestuur in Zellik:“De Vlamingen en Franstaligen zijn het niet eens over de toekomst van dit land. Dit is een ernstige regimecrisis. Het gaat om meer dan een vervanging van Leterme door Reynders en van CDH door Ecolo. Er moet een nieuwe basis van samenwerking tussen de gemeenschappen worden gevonden. De weigering van de franstalige partijen om onze staatsordening aan te passen blokkeert dit land. Zonder institutionele hervormingen is dit land niet langer levensvatbaar”.
Het viel mij zaterdagavond op enkele lokale recepties op dat de bevolking dit formatieberaad meer en meer ervaart als een vaudeville.Vele Vlamingen reageren opgelucht dat er “niet is toegegeven” maar vragen zich ook af: wat nu?
Het spelletje Zwarte Piet doorspelen heeft elke vertrouwensbasis definitief ondermijnd. Op wat heeft men vorige week ja of neen gezegd?Wie pleegde woordbreuk op welk voorstel? Hoe kan dit formatieberaad terug geloofwaardig opstarten? De sfeer is totaal verziekt. Het kartel zal ongetwijfeld zijn standpunt verharden.De (mogelijke) compromissen van Yves Leterme en Herman Van Rompuy werden als onvoldoende beschouwd. De lat kan nu toch niet lager worden gelegd onder een Franstalige formateur. Café-partijstrategen denken dat een Franstalige formateur gewilliger zal zijn als hem de wortel van het premierschap wordt voorgehouden maar dezelfden zeggen dat een Regering zonder Leterme als premier in Vlaanderen niet aanvaaardbaar is.
De nieuwe as CDH-PS zal de “non” tegen een bevoegdheidsoverdracht in sociale zekerheid en fiscaliteit nog versterken. Met dat op het menu zal de Conventie zelfs niet kunnen van start gaan. Daar moet men zich geen illusies over maken. Ecolo herhaalt zijn veto tegen N-VA in een Regering en wil niet depanneren. Reynders heeft geen bondgenoten meer in Wallonië en zal Maingain en het FDF moeten loslaten wil hij voor de Vlamingen aanvaardbaar zijn.
We zijn weer op weg voor weken rondjes draaien op een piste waar niemand weet waar de eindmeet ligt. Het spektakel doet mij denken aan de memorabele woorden van Karel Van Wijnendaele:“we hebben nog onze ogen om te schreien.” Triste Belgique.