Eric Van Rompuy(59) is zowat de enige binnen de CD&V die luidop durft te zeggen dat hij geen hoop meer koestert op een vergelijk met de Franstaligen. ‘U weet: ik ben de woordvoerder van de extremisten binnen CD&V’, grapt hij aan de telefoon bij het maken van de afspraak voor dit gesprek op verlof in De Panne

Eric Van Rompuy: ‘Premier Yves Leterme zegt zelf dat we op de grenzen zijn gestuit van wat in ons federaal bestel nog haalbaar is. Meer dan een jaar van onderhandelen leverde niets op. Geen borrelnootjes, geen tweede pakket voor de staatshervorming en geen oplossing voor Brussel-Halle-Vilvoorde. Geen Cola Light maar Cola Zero. We zitten in een neerwaartse spiraal. Want zonder staatshervorming zal deze regering ook geen resultaten boeken op andere terreinen, en moet er dus worden getwijfeld aan de toekomst van België.’

‘De Franstaligen hebben in de aanloop naar 15 juli hun woord gebroken. Want de regering-Leterme ging van start op voorwaarde dat er een eerste pakket van de staatshervorming kwam, gevolgd door een tweede pakket vóór de zomer. Maar de Franstaligen hebben onmiddellijk daarna zelfs het eerste pakket gekoppeld aan BHV, en BHV aan de onmogelijke uitbreiding van Brussel. Er is geen sprake meer van een dialoog maar van een steeds hardere confrontatie binnen de regering.’

Hoe lang kan de doodsstrijd worden gerokken?

Eric VR:‘Kijk, er zijn eerder nog lange crises geweest. Tussen het mislukken van het Egmontpact in 1978 -en indertijd heb ik als CVP-jongerenvoorzitter op ons congres tégen dat pact gepleit- en de hervorming van Wilfried Martens in 1980 zaten er ook twee jaar. Het uitzonderlijke nu is dat de Franstaligen niks willen hervormen. Ze maken een historische vergissing: ze stellen zich steeds meer belgicistisch op en stellen zelfs de taalgrens in vraag, en zodoende radicaliseren ze Vlaanderen. Ze wakkeren zelf de separatistische dynamiek aan. Terwijl een staatshervorming niet eens in hun nadeel hoeft uit te draaien. Maar neen, tegenover ons idee van fiscale autonomie vraagt Waals minister-president Rudy Demotte (PS) nog meer dotaties voor zijn gewest.’

Desondanks gaf CD&V drie weken geleden weer het vertrouwen aan de regering-Leterme.
‘EVR:We hadden geen andere keuze. Een volslagen regeringcrisis in de zomer zou niets hebben opgelost. Maar ons kartel heeft met onze zeven uitgangspunten toch wel duidelijk heeft gemaakt dat het in september menens wordt. Dan zullen de Franstaligen meer dan lippendienst moeten bewijzen aan de staatshervorming.’

Waarom zouden ze?

ERIC VR:‘Ik betwijfel zelf ook of die fameuze interinstitutionele dialoog iets zal opleveren. Want de hypocriete strategie van de Franstaligen is mij duidelijk: aanmodderen tot en met de regionale verkiezingen in juni 2009, in de hoop dat het kartel in Vlaanderen klappen krijgt van de kiezers, zodat wij vanuit een verzwakte positie voort zouden moeten onderhandelen. Ik geloof evenmin dat die drie bemiddelaars vooruitgang gaan boeken. Aan de koning hebben ze alvast niet meer dan een nietszeggend A4’tje overhandigd. De bestuurscrisis heeft overigens niets te maken met de figuur van Yves Leterme: mochten mijn broer Herman of Kris Peeters premier zijn, ze zouden op dezelfde onwil botsen. Met Leterme willen de Franstaligen vooral het kartel treffen.’

Jullie brengen niet de vijf minuten politieke moed op om de stekker er uit te trekken. Pappen en nathouden.

EVR:‘Zolang België bestaat, moet het land zo goed mogelijk worden bestuurd. Dat is ook de verantwoordelijkheid van CD&V als grootste Vlaamse partij. Zeker nu er zoveel andere maatschappelijke problemen opduiken.’

Jullie zitten schizofreen gekneld tussen besturen en het communautaire verlanglijstje.

EVR: ‘Voor dat dilemma staan we al meer dan een jaar. We willen daarin tot het uiterste gaan. Maar in september volgt onvermijdelijk een nog gevaarlijker clash, en de mensen beseffen dat. Ik ben verrast hoeveel mensen mij hier, in mijn vakantieverblijf in De Panne, spontaan aanspreken. Ze zijn zeer bezorgd over wat er in Brussel gebeurt, en ze volgen het met grote aandacht. Niet toegeven, luidt hun boodschap.’

Desnoods vervroegde verkiezingen in oktober?

‘Onmogelijk zolang BHV niet is gesplitst. Als de koning de kamers zou ontbinden, zal blijken dat de twee gemeenschappen het niet meer eens zijn over de kern van de democratie. Want de Vlamingen zullen ze niet erkennen als wettige verkiezingen en de Walen wel. Dat zou het summum zijn.’

De regering-Leterme kan niet vallen?

EVR:‘Eigenlijk niet. We zitten in een patstelling.’

In het schaken komt eeuwig pat neer op: stoppen.

(zucht) ‘Nieuwe verkiezingen lossen niets op.’

Dan toch maar de republiek Vlaanderen uitroepen?

Eric Van Rompuy: ‘Ik ben geen separatist. Mijn partij spreekt zich niet uit voor separatisme. Maar als de onbestuurbaarheid jarenlang blijft aanslepen, als zogenaamde regeringspartners elkaar blijven belagen met strategieën die de partners moeten verzwakken, dan zal op middellange termijn inderdaad de keuze opduiken tussen de onbestuurlijke staat en het separatisme. Ik hoorde overigens onlangs net hetzelfde uit de mond van een jonge RTBF-journalist: als er geen dialoog meer mogelijk is, moeten we ooit conclusies trekken.’

© 2008 Corelio Het Nieuwsblad Frans DESMET

Terug van 8 dagen vakantie in Spanje heb ik weinig zin in commentaar op de Belgische politiek. Ik verneem dat de regering Leterme gewoon doorgaat en de communautaire problemen (tijdelijk) worden geparkeerd in een dialoog van gemeenschappen, gewesten en federale entiteiten. De koninklijke bemiddelaars krijgen wellicht de tijd om hiertoe een “aangepast” kader te creëren. Inmiddels kunnen alle (overspannen) topacteurs genieten van een deugddoende vakantie. Buenas vacaciones!
Dit Dagboek zal dit politieke interludium respecteren. Be Free heeft ook recht op een time-out. Vandaag had ik nog wel een interview met het journaal van France 3 over de deadline “du 31 juillet”. Ik heb aan reporter Regis Nusbaum (tot zijn grote ontgoocheling) gezegd dat donderdag een dag wordt als een andere in België. The day after zal er niets gebeuren, net zoals tijdens de afgelopen 400 dagen. Deadlines in de Belgische politiek beginnen soapallures te krijgen.
Die ervaring had ik ook bij ons bezoek aan “La Sagrada Familia” in Barcelona. Bij ons vorige bezoek in april 2005 maakte een Vlaming mij toen de bemerking dat de splitsing van BHV nog langer zal duren dan de bouw van de kathedraal (gestart door architect Gaudi in 1886 en nog steeds niet voltooid…). Dit jaar hebben we gelukkig geen Vlamingen ontmoet in Barcelona; wel kreeg ik van een Leuvenaar op het strand van L’Ampolla de vraag waarom ik mijn T-shirt BHV Splitsen NU in Zaventem had gelaten. Ik antwoordde hem dat het te warm was onder de Spaanse zon maar mijn “grapje” klonk niet al te geloofwaardig. Het belooft voor de Gordel.
Bij onze terugkeer wachtte wel positief nieuws: Herman is grootvader geworden van Lander. Hij weegt 3 kg en is 48,5 cm groot. Misschien kan Lander zich later de kleinzoon noemen van de laatste Belgische Kamervoorzitter en weet hij nog dat zijn grootoom Eric zich in het begin van deze eeuw inzette voor de splitsing van de nog unitaire kieskring BHV. Maar wellicht zal het einde van juli 2008 door Lander alleen herinnerd worden als de maand van zijn geboorte en is die deadline van 31 juli zelfs geen voetnoot in de geschiedenis van België. Een goed verlof! Bonnes vacances!

Ik ben steeds pessimist geweest over de slaagkansen voor 15 juli tenzij er een mirakel zou gebeuren. Het resultaat van de “onderhandelingen” kent u: geen akkoord over nieuwe stappen in de staatshervorming en geen splitsing van BHV. In een mededeling bij zijn ontslag zegt Eerste Minister Leterme dat “ tegengestelde visies tussen de gemeenschappen niet te overbruggen zijn en het overlegmodel op louter federaal niveau zijn limieten heeft bereikt.”
The Day After wordt nu alle heil verwacht van een rechtstreekse onderhandeling tussen de deelstaten. Zij gaan de weg bereiden voor een confederaal model na 2009. Intussen zou de Regering Leterme worden heropgestart en blijft de federale Regering buiten het communautaire gewoel.
Van CD&V-zijde werd steeds gesteld dat de federale regering de motor moet zijn van de staatshervorming wil men echt tot resultaten komen. Waarom zouden Peeters en Demotte kunnen bereiken waar toe Leterme, Reynders, Di Rupo en Milquet niet in staat waren? Gaat Demotte nu instemmen met fiscale verantwoordelijkheid en financiële responsabilisering van de gewesten en een overdracht van bevoegdheden inzake werkgelegenheid en gezondheidsbeleid naar de deelstaten? Vinden Picqué en K. Peeters een compromis over BHV?
Welke marge hebben Minister-presidenten om compromissen te sluiten terwijl de reële machthebbers (en dat zijn de partijvoorzitters en de federale ministers) aan de zijlijn staan? Een onderhandeling tussen de deelstaten riskeert neer te komen op een eerste klas begrafenis van een nieuwe staatshervorming als men vooraf geen akkoord heeft over een resultaatsverbintenis en timing. De lippendienst die Reynders ,Di Rupo en Milquet vandaag aan een “grote” staatshervorming bewijzen zal vlug worden omgezet in een “non” als het echt gaat over bevoegdheden, middelen en het respecteren van de taalgrenzen. Wij mogen na 400 dagen Franstalige blokkering niet naïef zijn. Zij zullen alles doen om het confederaal model te verhinderen.
De Franstaligen hopen vurig op een doorstart van de Regering Leterme en een evacuatie van de communautaire discussie naar een vrijblijvende werkgroep tussen de deelstaten die de staatshervorming moet tillen over de regionale verkiezingen. Als de Vlaamse partijen in dit scenario stappen zonder garanties gaan we naar de Vlaamse verkiezingen zonder bilan inzake bevoegdheidsoverdracht en fiscale autonomie en zonder splitsing van BHV. De franstaligen hebben dan hun doel bereikt en Kris Peeters zal in Vlaanderen verantwoordelijk worden gesteld voor het gebrek aan Vlaamse realisaties. In het Vlaams Parlement zal de Vlaamse Regering hierop elke week worden ondervraagd en afgerekend .
Daarom moet de houding van CD&V in de komende weken zijn dat de franstaligen nu aan zet moeten komen. Als ze dit land opnieuw bestuurbaar willen maken moeten zij maar eens concrete voorstellen formuleren hoe ze deze Staat willen hervormen en redden. Wat is hun plan B nu ze Plan A hebben gekelderd?

Volgens Vlaams Volksvertegenwoordiger Eric Van Rompuy zijn de verklaringen van de niet-benoemde burgemeester van Linkebeek een provocatie en een gefrustreerde reactie op de goedkeuring door de hoogste rechtsinstanties van de Vlaamse wooncode en de omzendbrief Peeters. Door de doortocht van de Gordel te koppelen aan het verbod om een Vlaamse politieke boodschap te uiten tast de heer Thiéry de vrijheid van meningsuiting aan. Als Vlamingen op hun grondgebied niet meer het recht hebben op een vreedzame manier voor hun mening uit te komen kunnen vragen worden gesteld over de democratische ingesteldheid van de 3 niet-benoemde burgemeesters in de Vlaamse Rand. Zij gedragen zich meer en meer alsof hun gemeenten niet langer bij Vlaanderen horen en ze geen verantwoording meer verschuldigd zijn aan de Vlaamse voogdij-overheid maar voortaan als faciliteitengemeenten integraal deel uitmaken van het Brussels Gewest. Volgens Van Rompuy is het totaal uitgesloten dat ze nog tot burgemeester worden benoemd.
Van Rompuy vindt het ook nooit gezien dat burgemeesters de doortocht van de Gordel op hun grondgebied koppelen aan gemeenteraadsbeslissingen van buurgemeenten als Overijse, Zaventem of Vilvoorde. Met welk recht spreken ze zich uit over democratisch genomen raadsbeslissingen in andere gemeenten? De franstalige politici beschouwen de Vlamingen blijkbaar reeds als een gevaar voor de openbare orde als ze opkomen voor het Vlaams karakter van hun gemeenten. Ook vinden ze dat “bestuurlijke politiemaatregelen” nodig zijn om de uiting van een” Vlaamse politieke opinie” te beletten. Volgens Van Rompuy getuigen dergelijke uitlatingen van een nooit geziene francofonie en onverdraagzaamheid t.a.v. Vlaanderen.
Van Rompuy vindt het ook geen toeval dat de FDF- waarnemend Burgemeester van Linkebeek dit weekend van 15 juli naar buiten komt met zijn provocaties en frustraties. Zijn optreden past in de strategie van FDF-voorzitter Maingain die de splitsing van BHV zonder uitbreiding van Brussel ten allen prijze wil verhinderen. In deze sfeer acht Van Rompuy het uitgesloten om nog te komen tot een vergelijk over BHV in de huidige onderhandelingen.

Ik heb dit jaar geen zin in grote 11-juli beschouwingen. De ontnuchtering op 15 juli zou te groot kunnen zijn. Reeds bijna 10 jaar wachten we op de uitvoering van de resoluties van het Vlaams Parlement en voor de splitsing van BHV zou maar vijf minuten politieke moed volstaan. De verwachtingen naar 15 juli zijn al serieus teruggeschroefd. Maar zelfs deze Cola Light is nog “trop” voor de franstaligen.
Zelfs Etienne Davignon beseft dezer dagen dat zonder grondige staatshervorming België niet langer leefbaar is. De Franstalige politici maken de historische vergissing te blijven weigeren onze staatsstructuren aan te passen en te streven naar een New Deal tussen de gemeenschappen in dit land. Ze beseffen nog steeds niet dat “er ligt een Staat te sterven.”
Enkele jaren terug stonden Louis Michel, Di Rupo, Onkelinx, Reynders en Van Cauwenberghe te drummen om op de eerste rij te staan op de 11- juli viering van het Vlaams Parlement op het Stadhuis in Brussel. Het waren de gloriejaren van paars toen er geen communautaire problemen meer waren en Dewael op koffie-visite ging bij Di Rupo. Morgen zijn de Franstalige politici opnieuw welkom op het Stadhuis maar ze moeten beseffen dat ze naar een feest komen en niet naar een eerste klas begrafenis van de verzuchtingen van het Vlaams Parlement.
Moest ik Vlaams Parlementsvoorzitter zijn, zou ik mijn toespraak openen met:
“Waalse vrienden: we staan op enkele dagen van een historisch rendez-vous . Besef dat dit één van de laatste kansen is op een grondige hervorming van deze Belgische Staat, enz…”
En ik zou eindigen met : ” hopelijk zien we mekaar hier terug op 11 juli 2009 in een nieuw en hervormd land!”. Zoniet zal de Vlaamse parlementsvoorzitter anno 2009 zijn toespraak wellicht moeten beginnen met het Plan B waar niemand vandaag durft over spreken : VOLK, WORD STAAT!